Demir Yetersizliği Anemesi

Reklam
Demir Yetersizliği Anemesi

binbir_derde_deva_bitki_ve_meyveler13753593210_h1057601

Demir yetersizliği özellikle kadınlarda sık görülen önemli bir sağlık sorunudur. 20-49 yaş grubu kadınların yüzde 11’inde demir yetersizliği, yüzde 5’inde demir yetersizliği anemisi görülmektedir.

Demir; insan vücudunda toplam 4 gr. kadar bulunmasına karşın, yaşam için gerekli oksijen taşınmasını sağlayan gerekli bir mineraldir. Demir özellikle kırmızı kan hücrelerinin temel yapı taşı olan hemoglobin ve kas hücrelerinin temel proteini olan miyoglobinin yapısında olmak üzere tüm hücrelerde bulunur. Hemoglobin akciğerlerden vücuttaki tüm dokulara oksijen taşımakta, miyoglobin ise kaslar için oksijen taşınması ve depolanmasına yardımcı olmaktadır. Demir ayrıca yeni hücrelerin, amino asitlerin, enzimlerin, hormonların ve nörotransmitterlerin yapımında da önemli görev almaktadır.

Demir yetersizliği kimlerde görülür?

Demir yetersizliğine büyümenin hızlı olduğu çocukluk ve ergenlik döneminde ve hamilelik döneminde sık rastlanmaktadır. Demir ve kalsiyum kadınlarda en fazla yetersizliği olan minerallerdir. Kadınlarda demir yetersizliğinin görülme nedeni mensturasyon (adet) kanamalarıdır. Kadınların dışında demir yetersizliği riski taşıyan bireyler; sürekli diyet yapanlar, vejetaryenler ve sporculardır. Ayrıca kan kaybına neden olan kronik problemi olan kişilerde de demir yetersizliği görülebilir. Beslenmesinde yetersiz demir bulunan veya demirin emilimini engelleyen besinlerin çok bulunması da demir yetersizliğine neden olabilmektedir.

Demir yetersizliğinin belirtileri nelerdir?

Demir yetersizliği; halsizlik, yorgunluk, solgunluk, uykusuzluk, kalbin hızlı atması, uyuşukluk, üşüme, konsantrasyon bozukluğu, hastalıklara duyarlılığın artması, bilişsel ve fiziksel performansın bozulmasına neden olmaktadır.

Demir yetersizliği nasıl anlaşılır?

Vücuttaki demir durumu çeşitli testlerle anlaşılabilir. Demir bağlama kapasitesi, serum ferritin düzeyi vücuttaki demir dengesi ve depoları hakkında bilgi verirken, hemoglobin ve hemotokrit düzeyi de anemi göstergesi olarak belirleyici olabilir.

Ne kadar demire ihtiyacımız vardır?

Kız ve erkek çocuklarının demir ihtiyacı 13 yaşına kadar benzer düzeylerde olmaktadır. Aşağıdaki tablo 1 de  yaşa ve cinsiyete göre alınması gereken demir miktarları gösterilmiştir.

Tablo 1 : Günlük Önerilen Diyetle Alınması Gereken Demir Miktarları

Yaş Erkekler(mg/gün) Kadınlar(mg/gün) Hamilelik Emziklilik
7-12 ay 11 11
1-3 yaş 7 7
4-8 yaş 10 10
9-13 yaş 8 8
14-18 yaş 11 15 27 10
19-50 yaş 8 18 27 9
51 yaş ve üzeri 8 8

Özellikle bitkisel yiyeceklerdeki demirin vücutta kullanılabilirliği az olduğu için, vejetaryen beslenen 19-50 yaş arasındaki kadınların günlük demir minerali gereksinimi 33 mg olarak belirtilmektedir.

Demirin en iyi kaynakları nelerdir?

Kırmızı et, yumurta, sardalya, karaciğer, balık, tavuk, pekmez, koyu yeşil yapraklı sebzeler çok iyi birer demir kaynağıdır. Hayvansal gıdalardan alınan demirin vücutta daha iyi emildiği gösterilmiştir. Vücutta demirin kullanımını azaltan yiyecekler fazla miktarda tüketilen çay, kahve ve kepektir. C vitamini (askorbik asit) demirin emilimini artırmaktadır. Demir mineralinin zengin olduğu yiyecekler aşağıda Tablo 2’de gösterilmiştir.

Tablo 2: Bazı Yiyeceklerin 100 Gramlarındaki Demir Miktarları

Yiyecek İçerisindeki Demir Miktarı (mg/100 gram)
Dana Eti 2.8-3.0
Tavuk eti 1
Dana Ciğeri 8.8
Böbrek 7.6
Ayçekirdeği 7.1
Kabak çekirdeği 10.0
Çam fıstığı 5.2
Mercimek 6.8
Pestil 4.4
Kuru incir 3.
Kuru kayısı 5.5
Kuru üzüm 3.5
Asma yaprağı 3.9
Maydonoz 6.2
Yumurta sarısı 5.6
Üzüm pekmezi 10.0

Demir alımını artırmak için;

  • Az yağlı kırmızı et, tavuk ve balık ürünlerini tercih edin.
  • Demir emilimini artırmak için sebzeleri ve tahılları etli pişirin veya yanında et tüketin.
  • Kuru baklagil tüketimini artırın, kurubaklagilleri etli tüketin.
  • Demirden zengin yiyecekleri vücutta kullanımlarını artırmak için C vitamininden zengin yiyeceklerle birlikte tüketin. Örneğin kahvaltıda içeceğiniz 1 bardak portakal suyu ,veya 1-2 adet taze biber vücuttaki demir emilimini 2 kat artırmaktadır.
  • Yemeklerinizle birlikte çay-kahve tüketmekten kaçının.

Fazla demir alırsak ne olur?

Bazı genetik problemler dışında demirin vücutta fazla bulunması çok fazla rastlanan bir durum değildir. 14-70 yaş arasındaki bireylerin günlük 40 mg demiri bile tolere ettiği gösterilmiştir.

Untitled-2

 

 

Reklam
BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ

%d blogcu bunu beğendi: